Logo biura

Infolinia Urzędu 606-950-000

Infolinia Urzędu 606-950-000

Godło białoczarny orzeł

PREZES
URZĘDU OCHRONY
DANYCH OSOBOWYCH

Warszawa, dnia 15 kwietnia 2019 r.

DECYZJA

ZSPU.440.200.2019

Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 7 ust. 1 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1000 ze zm.) oraz art. 57 ust. 1 lit. a) i lit. h) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1 i Dz.U.UE.L.2018.127.2), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych realizowanym przez Prezydenta Miasta […], Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych

umarza postępowanie.

UZASADNIENIE

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zwany dalej również Prezesem UODO, uzyskał informacje na temat nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych realizowanym przez Prezydenta Miasta […], zwanego dalej również Prezydentem.

Sygnały, które dotarły do Prezesa UODO wskazywały na możliwe uchybienia przepisom o ochronie danych osobowych w podległym Prezydentowi Urzędzie Miasta […] (Urząd Miasta), polegające na dostępie osób nieupoważnionych do wszelkich danych osobowych przetwarzanych w ww. jednostce organizacyjnej, w związku realizacją jej zadań. Wedle informacji uzyskanych przez Prezesa UODO, w latach 2008 – 2015 pracownicy Urzędu Miasta mieli nieograniczony dostęp do danych osobowych przetwarzanych w ramach funkcjonującego w Urzędzie Miasta systemu Elektronicznego Obiegu Dokumentacji (EOD), bez względu na zajmowane stanowisko i zakres związanych z tym zadań służbowych. Informacje uzyskane przez Prezesa UODO wskazywały również na możliwość istnienia w Urzędzie Miasta naruszeń w obszarze należytej ochrony danych osobowych - w związku z dopuszczeniem możliwości prowadzenia przez pracowników tego podmiotu obsługi korespondencji służbowej przy wykorzystaniu innych instrumentów lub systemów, niż służbowe.

Prezes UODO przeprowadził w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne z urzędu, w ramach którego, działając na podstawie art. 58 ust. 1 lit. a) i lit. e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.U.UE.L.2016.119.1 i Dz.U.UE.L.2018.127.2), zwanego dalej również RODO, uzyskał od Prezydenta pisemne wyjaśnienia odnośnie okoliczności sprawy i stosowne dowody na ich potwierdzenie. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Prezes UODO ustalił, co następuje.

  1. Wedle wyjaśnień Prezydenta cyt.: „(…) pracownicy Urzędu Miasta korzystali w latach 2008 – 2015 z Elektronicznego Obiegu Dokumentów (EOD, później EZD). W latach tych pracownicy mieli dostęp do danych osobowych na podstawie imiennych upoważnień, które wydawał Prezydent (…) - Administrator Danych Osobowych. Każdy pracownik Urzędu Miasta (…) przed przystąpieniem do pełnienia swojej funkcji przechodził szkolenie z zakresu prawa administracyjnego oraz zapoznawany był z dokumentacją dotyczącą ochrony danych osobowych. Tylko pracownicy posiadający upoważnienie dostępu do EOD mieli do niego wgląd (…) W latach 2008 - 2015 wydawane upoważnienia upoważniały pracowników Urzędu Miasta do przetwarzania danych osobowych. Każdy pracownik posiadał stosowne upoważnienie. Upoważnienia zawierały zakres danych. W upoważnieniach nadawano pracownikom prawa dostępu do systemu EOD bez ograniczenia co do spraw w nim się znajdujących. Tylko pracownicy posiadający upoważnienie dostępu do EOD mieli do niego wgląd (…)”. Prezydent podkreślił zarazem, że cyt.: „(…) aktualnie pracownicy posiadają dostęp jedynie do spraw realizowanych przez wydział/ referat, w którym wykonują obowiązki służbowe. Dostęp do tych danych jest ograniczonych i szczegółowo określony w upoważnieniach imiennych wydawanych przez Prezydenta (…)” (pismo Prezydenta z dnia […] marca 2019 r. znak: […] – w aktach sprawy). Na potwierdzenie złożonych wyjaśnień Prezydent przedstawił m. in: - dokument p.n. „Instrukcja zarządzania systemem informatycznym” stanowiący załącznik nr […] do Zarządzenia Nr […] Prezydenta Miasta […] z dnia […] maja 2018 r., z treści którego wynika, że „uprawnienia do systemów informatycznych Urzędu {Miasta} posiadają jedynie […] {pracownicy Urzędu Miasta wyznaczeni przez Administratora Danych Osobowych – § 3 pkt 2 omawianego dokumentu} adekwatnie do pełnionych obowiązków służbowych oraz osoby upoważnione przez administratora danych” (§ 8 ust. 1), natomiast nadawanie i odbieranie uprawnień w obszarze tego dostępu realizowane jest na podstawie określonego wniosku, w ramach regulowanej procedury (§ 5 i § 6); - dokument p.n. „Procedura nadawania uprawnień do systemów informatycznych Urzędu Miasta […]” stanowiący załącznik nr […] do „Instrukcji zarządzania systemem informatycznym”; - odpis przykładowego wniosku o nadanie pracownikowi określonego referatu Urzędu Miasta uprawnień w systemie informatycznym, z treści którego wynika jednoznacznie ograniczenie dostępu ww. pracownika, do takich elementów ww. systemu informatycznego, które mają bezpośredni związek z zakresem jego obowiązków służbowych; - odpis przykładowego upoważnienia do przetwarzania danych osobowych nadanego pracownikowi określonego referatu Urzędu Miasta przez Prezydenta; - odpis przykładowego oświadczenia pracownika określonego referatu Urzędu Miasta złożonego w związku z uzyskanym dostępem, w ramach wykonywanych obowiązków służbowych do cyt.: „(…) zbiorów, dokumentów, zestawień, kartotek lub systemów informatycznych zawierających dane osobowe (…)” o zapoznaniu się z powszechnie obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych a także regulacjami wewnętrznymi Urzędu Miasta w tym zakresie (odpisy dokumentów – w aktach sprawy).
  2.  Jak wyjaśnił Prezydent cyt.: „(…) w Urzędzie Miasta (…) nie ma możliwości, aby pracownik prowadził korespondencję służbową poprzez systemy inne niż służbowe. Pracownikom nie wolno używać prywatnych systemów komunikacji elektronicznej do prowadzenia spraw urzędowych. Pracownicy wyposażeni są w sprzęt komputerowy zapewniający realizację zadań wyłącznie z użyciem narzędzi urzędowych. Sama możliwość użycia przez pracownika prywatnej poczty jest możliwa technicznie, jednak byłoby to naruszenie ochrony danych osobowych oraz wewnętrznych procedur i pracownik w takiej sytuacji zostałby pociągnięty do odpowiedzialności. W przypadku stwierdzenia takiego działania Inspektor Ochrony Danych Osobowych natychmiast podjąłby działania zmierzające do ustalenia okoliczności takiego zdarzenia i jego skutków. Nie stwierdzono takiego zdarzenia w Urzędzie Miasta (…) i Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie otrzymał takich zgłoszeń. Brak jest również dokumentów świadczących, aby takie zgłoszenia przyjmowane były w latach 2008 – 2015 (…)” (pismo Prezydenta z dnia […] marca 2019 r. znak: […]). Na potwierdzenie powyższych wyjaśnień Prezydent przedstawił w szczególności dokument p. n. „Regulamin ochrony danych osobowych Urząd Miasta […]” stanowiący załącznik nr […] do zarządzenia Nr […] Prezydenta Miasta […] z dnia […] maja 2018 r., określający w szczególności spoczywający na pracownikach Urzędu Miasta obowiązek korzystania dla celów związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych wyłącznie z infrastruktury dostarczonej przez Prezydenta (§ 2) oraz zasady dotyczące korzystania z poczty elektronicznej (§ 9).
  3. Jak wyjaśnił Prezydent cyt.: „(…) w Urzędzie Miasta (…) została przeprowadzona analiza zagrożeń związanych ze stosowaniem systemów informatycznych i poziomem ich zabezpieczenia. Celem zapewnienia zgodności pracy Urzędu z wymaganiami RODO w Urzędzie Miasta (…) zarządzeniem nr […] Prezydenta Miasta […] z dnia […] maja 2018 r. wprowadzono: - Politykę bezpieczeństwa, - Regulamin ochrony danych osobowych, - Instrukcję zarządzania systemem informatycznym. Wszyscy pracownicy zostali również przeszkoleni w zakresie ochrony danych osobowych a Inspektor Ochrony Danych przeprowadza szkolenie każdego nowo zatrudnionego pracownika w tym zakresie, W Urzędzie funkcjonuje również Rejestr czynności przetwarzania (…)” (wymienione przez Prezydenta dokumenty – w aktach sprawy).

Po zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zważył, co następuje.

Prezes UODO jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych i organem nadzorczym w rozumieniu RODO (art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000 ze zm.), zwanej dalej ustawą). Prezes UODO prowadzi postępowania w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych (art. 60 ustawy), przy czym w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowań administracyjnych przed Prezesem UODO, w szczególności unormowanych w rozdziale 7 ustawy – postępowań w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, stosuje się ustawę z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwaną dalej również Kpa (art. 7 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 57 ust. 1 RODO, bez uszczerbku dla innych zadań określonych na mocy niniejszego rozporządzenia każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie niniejszego rozporządzenia (lit. a) oraz prowadzi postępowania w sprawie stosowania niniejszego rozporządzenia, w tym na podstawie informacji otrzymanych od innego organu nadzorczego lub innego organu publicznego (lit. h). Instrumentami realizacji zadań przewidzianych w art. 57 ust. 1 RODO są w szczególności określone w art. 58 ust. 2 RODO, uprawnienia naprawcze, w tym możliwość: wydawania ostrzeżeń administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu dotyczących możliwości naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia poprzez planowane operacje przetwarzania (lit. a), udzielania upomnień administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez operacje przetwarzania (lit. b), nakazania administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu dostosowania operacji przetwarzania do przepisów niniejszego rozporządzenia, a w stosownych przypadkach wskazanie sposobu i terminu (lit. d).

Fakt, iż wedle stanu na dzień wydania niniejszego rozstrzygnięcia, w procesie przetwarzania przez Prezydenta danych osobowych nie dochodzi do nieprawidłowości, o których sygnały otrzymał Prezes UODO i w oparciu o które wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, ma decydujące znaczenie z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia. W tej bowiem sytuacji niniejsze postępowanie podlega obligatoryjnemu umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa – wobec jego bezprzedmiotowości. Zgodnie z ww. przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Brzmienie powołanej regulacji nie pozostawia wątpliwości, iż w razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania organ prowadzący to postępowanie obligatoryjnie je umarza. Jednocześnie w literaturze przedmiotu wskazuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 Kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (B. Adamiak, J. Borkowski „Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz” 7 wydanie Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005 r., str. 485). W literaturze i orzecznictwie akcentuje się również, że cyt.: „(…) Bezprzedmiotowość postępowania może być (…) wynikiem zmiany stanu faktycznego sprawy. Postępowanie musi być uznane za bezprzedmiotowe wskutek ustania stanu faktycznego podlegającego uregulowaniu przez organ administracji w drodze decyzji (…)” (por.: M. P. Przybysz „Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany” Opublikowano: LEX/el. 2019 oraz przytoczony tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1987 r. sygn. akt: IV SA 220/87 opubl.: ONSA z 1987 r. nr 2, poz. 67).

Istotnym przymiotem decyzji administracyjnej jest tzw. podwójna konkretność oznaczająca, że decyzja określa konsekwencje stosowania normy prawnej w indywidualnej sprawie konkretnego adresata (strony) (por. Wróbel Andrzej, Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna „Komentarz aktualizowany Kodeksu postępowania administracyjnego” LEX/el. 2018 - komentarz, stan prawny: 13 grudnia 2018 r., inne wydania (25)). Zmiany stanu faktycznego lub stanu prawnego sprawy, które nastąpiły już po wszczęciu postępowania, muszą być uwzględnione przy rozstrzyganiu sprawy – w przeciwnym bowiem wypadku, rozstrzygnięcie to byłoby rażąco sprzeczne z zasadą prawdy materialnej (por. j. w. za W. Siedlecki, Postępowanie cywilne, 1972, s. 371). W konsekwencji, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. Powyższa zasada odnosi się także do oceny stanu prawnego sprawy, zatem organ administracji publicznej wydaje decyzję administracyjną na podstawie przepisów prawa obowiązujących w chwili jej wydania (por. j.w.). Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2000 r. sygn. akt: V SA 283/00) podkreślił, że cyt.: „(…) Należy wskazać (…) na potrzebę stosowania norm prawa materialnego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Zaznaczyć wyraźnie należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wiążą z datą wszczęcia postępowania podstawy faktycznej i prawnej rozpoznania sprawy. Miarodajny w tym zakresie jest stan obowiązujący w dacie wydania decyzji (vide B. Adamiak, Komentarz, Warszawa 1998, s. 363) (…)”.

Uwzględniając poczynione dotychczas uwagi wskazać należy, że impulsem do wszczęcia postępowania z urzędu w przedmiotowej sprawie stały się sygnały na temat ewentualnych nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Prezydenta, w podległym mu Urzędzie Miasta. Zainicjowane w związku z tym postępowanie służyło weryfikacji prawdziwości ww. doniesień oraz doprowadzeniu do wyeliminowania uchybień w obszarze przetwarzania danych osobowych – w razie potwierdzenia, że istotnie mają one miejsce wedle stanu na dzień orzekania. Innymi słowy, potwierdzenie istnienia zarzucanych nieprawidłowości, stanowiłoby dla Prezesa UODO podstawę dla dokonania ich prawnej oceny i skorzystania – w celu ich eliminacji – z instrumentów prawnych o charakterze naprawczym przewidzianych w art. 58 ust. 2 RODO. Tymczasem, mając na uwadze, że zasygnalizowane Prezesowi UODO nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Prezydenta, w podległym mu Urzędzie Miasta, nie mają miejsca wedle stanu na dzień orzekania, brak jest podstaw dla dokonania ich prawnej oceny, w kontekście ewentualnego skorzystania z instrumentów przewidzianych w art. 58 ust. 2 RODO – tj. instrumentów służących ich wyeliminowaniu.

W tym stanie faktycznym i prawnym Prezes UODO rozstrzygnął, jak w sentencji.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000 ze zm.), postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych jest jednoinstancyjne. Niniejsza decyzja jest ostateczna. Na podstawie art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), stronie przysługuje, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, prawo do wniesienia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (na adres: 00 – 193 Warszawa, ul. Stawki 2). Wpis od skargi wynosi 200 złotych. Strona ma prawo ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych.

2019-04-17 Metadane artykułu
Podmiot udostępniający: Zespół ds. Sektora Publicznego
Wytworzył informację: dr Edyta Bielak–Jomaa 2019-04-15
Wprowadził‚ informację: Ewa Kosińska 2019-04-17 14:30:56
Ostatnio modyfikował: Edyta Madziar 2019-06-27 12:55:26