XVII edycja programu „Twoje dane -Twoja sprawa” zainaugurowana. Za nami dwudniowa konferencja UODO

Ochrona prywatności dzieci, sztuczna inteligencja i bezpieczeństwo danych osobowych były głównymi tematami konferencji „Uczeń, dane osobowe, technologia. Jak budować bezpieczną i odporną cyfrowo szkołę?,” która odbyła się 27 i 28 października 2026 r. Wydarzenie zainaugurowało XVII edycję ogólnopolskiego programu edukacyjnego UODO „Twoje dane - Twoja sprawa”.

Konferencja zgromadziła przedstawicieli instytucji publicznych oraz środowiska oświatowego. Uczestnicy rozmawiali o wyzwaniach związanych z ochroną praw dzieci w świecie cyfrowym oraz rozwiązaniach, które mogą pomóc szkołom w zapewnianiu bezpieczeństwa uczniom.

Pierwszy dzień konferencji: uczeń w świecie nowych technologii

Konferencję otworzył Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na wyzwania związane z rozwojem nowych technologii, w szczególności ochronę prywatności i wizerunku dzieci, wykorzystywanie sztucznej inteligencji oraz zagrożenia wynikające z tworzenia materiałów deepfake. Podkreślił, że nawet publikowanie zdjęć i nagrań dzieci na podstawie uzyskanej zgody powinno być poprzedzone oceną, czy jest to rzeczywiście potrzebne i zgodne z interesem dziecka. Wskazał również na konieczność zapewnienia skutecznych mechanizmów reagowania na naruszenia prywatności w internecie, nawiązując do prac legislacyjnych dotyczących stosowania w Polsce aktu o usługach cyfrowych.

Prezes UODO odniósł się także do kwestii weryfikacji wieku użytkowników usług cyfrowych, podkreślając, że ochrona najmłodszych nie może prowadzić do nadmiernego gromadzenia ich danych osobowych. Zwrócił również uwagę na odpowiedzialność szkół za bezpieczeństwo danych przetwarzanych w dziennikach elektronicznych, na platformach edukacyjnych oraz w narzędziach wykorzystujących sztuczną inteligencję.

„Nie możemy oczekiwać, że dzieci samodzielnie poradzą sobie ze wszystkimi zagrożeniami świata cyfrowego, którego mechanizmy zostały zaprojektowane przez dorosłych. Odpowiedzialność ta spoczywa na nas wszystkich instytucjach publicznych, szkołach, rodzicach, ale również podmiotach tworzących i udostępniających technologie”- podkreślił Mirosław Wróblewski.

Prezes UODO przypomniał również o osiągnięciach programu „Twoje dane - Twoja sprawa”, realizowanego od 2009 r. W jego XVI edycji uczestniczyło około 62 tys. uczniów i ponad 6 tys. nauczycieli. Program został uhonorowany tytułem Inicjatywy Edukacyjnej Roku, a w 2026 r. znalazł się w finale międzynarodowego konkursu Global Privacy Assembly Awards.

 „Bezpieczna cyfrowo szkoła, to nie tylko szkoła, która chroni dane swoich uczniów. To szkoła, która uczy dzieci rozumieć wartość prywatności, szanować prawa innych i podejmować świadome decyzje” – podsumował swoje wystąpienie Mirosław Wróblewski .

Podczas inauguracji Izabela Morawska, dyrektor Centrum Informacyjnego Senatu RP, odczytała list marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej skierowany do uczestników konferencji. Podkreśliła w nim potrzebę szczególnej ochrony dzieci przed zagrożeniami cyfrowymi oraz odpowiedzialność dorosłych i instytucji publicznych za ich bezpieczeństwo. Wyraziła również uznanie dla programu „Twoje dane - Twoja sprawa”, wskazując na jego znaczenie w rozwijaniu kompetencji cyfrowych młodego pokolenia. Nawiązała do ustanowienia roku 2027 Rokiem Świadomości i Bezpieczeństwa Informacyjnego, podkreślając rolę edukacji i współpracy instytucjonalnej w budowaniu bezpiecznego społeczeństwa cyfrowego.

W wydarzeniu wziął udział także przedstawiciel resortu edukacji. Piotr Otrębski, zastępca dyrektora Departamentu Innowacji i Rozwoju w Ministerstwie Edukacji Narodowej, podkreślił znaczenie bezpieczeństwa i odporności cyfrowej w edukacji. Zwrócił uwagę, że cztery z ośmiu podstawowych kierunków polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027 dotyczą bezpieczeństwa i odporności. Wskazał również na znaczenie edukacji medialnej, rozwijania umiejętności rozpoznawania dezinformacji oraz odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii.

Katarzyna Hernandez, dyrektorka Zespołu Edukacji Cyfrowej i Bezpieczeństwa Sieci w Biurze Rzecznika Praw Dziecka, podkreśliła, że ochrona danych osobowych dzieci to nie tylko kwestia przepisów, ale przede wszystkim poszanowania ich praw, godności i bezpieczeństwa. Zwróciła uwagę na potrzebę budowania świadomości najmłodszych w zakresie prywatności oraz ich prawa do współdecydowania o udostępnianiu własnego wizerunku. Przypomniała, że art 16 konwencji o prawach dziecka gwarantuje ochronę życia prywatnego, a dzieci powinny wiedzieć, jak reagować na zagrożenia i gdzie szukać pomocy korzystając z całodobowego telefonu zaufania Rzecznika Praw Dziecka.

Przedstawicielka Biura RPD nawiązała również do kampanii „Więcej szacunku dla młodego wizerunku,” realizowanej pod patronatem Prezesa UODO. Zapowiedziała, że jej kolejna edycja zostanie skierowana do przedszkoli, aby zwrócić uwagę na konieczność ochrony wizerunku także najmłodszych dzieci. Podziękowała Urzędowi Ochrony Danych Osobowych za dotychczasową współpracę i zaangażowanie w działania na rzecz ochrony praw dzieci.

Po uroczystej inauguracji Piotr Drobek, dyrektor Departamentu Innowacyjności i Zarządzania Danymi UODO, wygłosił wykład wprowadzający „Dzieci w świecie danych. Współczesne wyzwania związane z ochroną danych osobowych małoletnich”, poświęcony wyzwaniom związanym z funkcjonowaniem najmłodszych w środowisku cyfrowym. Przypomniał on początki programu „Twoje dane - Twoja sprawa”, podkreślając znaczenie zaangażowania nauczycieli, rodziców i lokalnych społeczności w edukację dotyczącą ochrony prywatności. Zwrócił uwagę, że samo korzystanie z nowych technologii nie oznacza jeszcze rozumienia zasad ich działania i związanych z nimi zagrożeń. Wskazał na potrzebę rozwijania odpowiedzialnych postaw oraz uczenia dzieci korzystania z przysługujących im praw, w tym prawa do usunięcia danych z internetu. 

„Odpowiedzialność za bezpieczeństwo najmłodszych w środowisku cyfrowym nie może spoczywać wyłącznie na nich samych, ale również na dostawcach technologii i platform internetowych” – podkreślił Piotr Drobek. 

Jednym z głównych punktów pierwszego dnia był panel dyskusyjny „Sztuczna inteligencja w szkole - szanse, ryzyko i odpowiedzialność,” moderowany przez dr Mirosława Gumularza, przewodniczącego Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO. W dyskusji uczestniczyli Andrzej Zieliński zastępca dyrektora Departamentu Kontroli i Naruszeń UODO, Izabela Kowalczuk-Pakuła z kancelarii Bird & Bird, Maciej Groń, ekspert z Dyżurnet.pl NASK oraz Agnieszka Halicka, nauczycielka ze Szkoły Podstawowej Integracyjnej nr 5 w Konstancinie-Jeziornie.

Panel poświęcony był możliwościom i zagrożeniom związanym z wykorzystywaniem sztucznej inteligencji w edukacji. Eksperci podkreślili m.in. znaczenie rozwijania odporności cyfrowej dzieci, krytycznego myślenia oraz umiejętności samodzielnej weryfikacji informacji. Zwrócili uwagę, że nadmierne poleganie na AI może ograniczać samodzielność uczniów, dlatego nowe technologie powinny wspierać proces nauczania, a nie zastępować zdobywanie wiedzy i rozwijanie własnych umiejętności.

W dalszej części konferencji Maciej Tracz z Departamentu Skarg UODO omówił najczęściej zgłaszane problemu związane z ochroną danych osobowych dzieci. Dotyczą one m.in: publikowania wizerunku dzieci bez odpowiedniej podstawy prawnej, przetwarzania danych po wycofaniu zgody, udostępniania nagrań z monitoringu oraz realizacji prawa dostępu do danych i ich sprostowania. 

Pierwszy dzień zakończyło wystąpienie Anny Jaworskiej-Kłosowicz, inspektora ochrony danych w InPost, które poświęcone było wykorzystywaniu wizerunku uczniów do tworzenia materiałów deepfake oraz znaczeniu zabezpieczania dowodów i współpracy z organami ścigania.

Prelegentka zwróciła uwagę, że obowiązujące przepisy nie zawsze pozwalają skutecznie ścigać sprawców tworzących krzywdzące materiały deepfake. Odniosła się przy tym do proponowanych zmian w prawie karnym dotyczących tzw. intymnych deepfake’ów.

Drugi dzień konferencji: prawo, odpowiedzialność i edukacja cyfrowa

Drugi dzień konferencji rozpoczęło wystąpienie Magdaleny Bigaj, prezeski Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, zatytułowane „Uwaga to już za mało. Po co właśnie sięga biznes nowych technologii i jak się przed tym chronić?.”

Prelegentka zwróciła uwagę na zmiany zachodzące w gospodarce cyfrowej, podkreślając, że firmy technologiczne dążą już nie tylko do przyciągania uwagi użytkowników, ale również do wpływania na ich wybory, decyzje i zachowania. Wyjaśniała, w jaki sposób algorytmy i narzędzia sztucznej inteligencji (AI) wykorzystują informacje o naszych zainteresowaniach i preferencjach co może prowadzić do ograniczania samodzielności i autonomii użytkowników. Odniosła się także do rosnącej odpowiedzialności największych platform internetowych za bezpieczeństwo dzieci, przywołując przykłady postępowań sądowych dotyczących szkodliwego oddziaływania mediów społecznościowych.

Magdalena Bigaj podkreśliła również, że rozwój sztucznej inteligencji stawia przed szkołami nowe wyzwania. Jej zdaniem edukacja powinna dziś koncentrować się nie tylko na zagrożeniach, ale przede wszystkim na kształtowaniu umiejętności świadomego i krytycznego korzystania z technologii.

Następnie Katarzyna Mazur z Departamentu Prawa i Nowych Technologii UODO przedstawiła zmiany prawne dotyczące ochrony danych osobowych dzieci oraz wyzwania związane z wykorzystywaniem nowych technologii w szkołach. Zwróciła uwagę na bezpieczeństwo danych przetwarzanych w dziennikach elektronicznych i innych narzędziach cyfrowych. Przedstawiła również postulaty UODO dotyczące kompleksowego uregulowania zasad przetwarzania danych w oświacie, w tym certyfikacji dostawców e-dzienników oraz zapewnienia odpowiednich standardów ochrony danych uczniów. 

O roli samoświadomości uczniów i kształtowaniu odpowiedzialnych postaw w cyfrowym świecie mówił dr Adam Gogacz, ekspert Ośrodka Rozwoju Edukacji, podczas wystąpienia „Bezpieczeństwo zaczyna się od „ja”. Od samoświadomości ucznia do odpowiedzialności w cyfrowym świecie.” Prelegent zwrócił uwagę na znaczenie rozwijania świadomości uczniów w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego. Podkreślił, że edukacja w tym obszarze powinna opierać się nie tylko na przekazywaniu zasad, ale przede wszystkim na zrozumieniu konsekwencji własnych działań w internecie. Przedstawił również praktyczne możliwości wykorzystania metody projektowej, która pozwala uczniom samodzielnie analizować zagrożenia
i wypracowywać zasady odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii.

Istotnym elementem drugiego dnia były również zagadnienia związane z reagowaniem na incydenty bezpieczeństwa. Andrzej Zieliński, zastępca dyrektora Departamentu Kontroli i Naruszeń UODO omówił najczęstsze rodzaje naruszeń ochrony danych osobowych zgłaszanych przez placówki oświatowe oraz zasady właściwego reagowania na takie incydenty. Podkreślił znaczenie szybkiego działania, ograniczania skutków naruszeń oraz znajomości procedur, które pozwalają pracownikom szkół odpowiednio postępować w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa danych.

Zwieńczeniem konferencji była sesja poświęcona dobrym praktykom w edukacji pod hasłem „Jak mówić o prywatności, żeby uczeń naprawdę słuchał?.”

Przedstawicielka ze Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego nr 23 im. Olimpijczyków Polskich w Lublinie zaprezentowała projekt „W uścisku”, który w ubiegłym roku został wyróżniony Złotym Piórem Prezesa UODO. Przedstawiła jego założenia oraz działania mające na celu uświadomienie uczniom zagrożeń związanych z nadmiernym korzystaniem ze smartfonów i wpływem nowych technologii na codzienne życie.

Z kolei przedstawicielka z Zespołu Szkół technicznych w Turku, przedstawiła dobre praktyki w edukacji na przykładzie obchodów Dnia Ochrony danych Osobowych zorganizowanych w szkole w ramach XVI edycji programu „Twoje dane - Twoja sprawa”. Podkreśliła znaczenie aktywnego angażowania uczniów w działania edukacyjne oraz współpracy z ekspertami i lokalnymi instytucjami w tym z policją. Zwróciła uwagę, że młodzież nie tylko uczestniczyła w wydarzeniu, ale również współtworzyła jego program i prowadziła spotkania, zdobywając praktyczną wiedzę na temat ochrony prywatności i bezpieczeństwa danych osobowych.

Dwudniową konferencję poprowadziła Anna Dudkowska, dyrektor Departamentu Inicjatyw Edukacyjnych UODO, który odpowiada za realizację programu „Twoje dane -Twoja sprawa”. Wydarzenie stanowiło okazję do wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy ekspertami, przedstawicielami instytucji publicznych i środowiskiem oświatowym. Poruszane zagadnienia pokazały jak istotne jest łączenie rozwiązań prawnych i technicznych z systematyczną edukacją oraz kształtowaniem odpowiedzialnych postaw wśród dzieci i młodzieży.

Konferencja zainaugurowała kolejny rok działań edukacyjnych UODO, których celem jest wzmacnianie świadomości znaczenia ochrony danych osobowych i prywatności w codziennym życiu młodych ludzi.