Wraz z wdrożeniem systemu ECRIS wzrasta rola organu nadzorczego

Urząd Ochrony Danych Osobowych zwraca uwagę, że w związku z wejściem w życie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz niektórych innych ustaw wdrażających rozporządzenie (UE) 2019/816 rozszerza się zakres zadań organu nadzorczego w kontekście uruchamianego systemu ECRIS-TCN.

European Criminal Records Information System for Third Country Nationals (ECRIS-TCN) to scentralizowany system informatyczny Unii Europejskiej, służący do wymiany informacji o wyrokach skazujących obywateli państw trzecich (spoza UE) oraz bezpaństwowców. Umożliwia on organom państw członkowskich ustalenie, które inne państwo Unii posiada dane o wyrokach danej osoby. Celem tego nowego narzędzia jest zwalczanie przestępczości transgranicznej i eliminacja konieczności kierowania zapytań do wszystkich państw UE.

Na mocy przepisów Unii Prezes UODO pełni w Polsce funkcję organu nadzorczego odpowiedzialnego za monitorowanie zgodności przetwarzania danych osobowych w ramach ECRIS. Obejmuje to rozpatrywanie skarg, wspieranie realizacji praw osób, których dane dotyczą, a także prowadzenie kontroli oraz współpracę z innymi organami w UE oraz z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych.

Rozporządzenie 2019/816 przewiduje też obowiązek prowadzenia audytów przetwarzania danych (co najmniej raz na trzy lata) oraz wskazuje na konieczność zapewnienia organom nadzorczym zasobów do wykonywania powierzonych zadań.

Wdrożenie systemu wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, w tym biometrycznych, co wymaga zapewnienia wysokiego poziomu ochrony praw osób, których dane dotyczą. W zależności od celu przetwarzania zastosowanie znajdą tu przepisy dyrektywy UE 2016/680 (DODO) lub rozporządzenia 2016/679 (RODO).

UODO podkreśla, że skuteczne funkcjonowanie systemu wymaga nie tylko sprawnej wymiany informacji, ale również zgodności przetwarzania danych z przepisami prawa.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, natomiast przepisy dot. ECRIS będą stosowane od momentu jego uruchomienia (planowanego na II kwartał 2026 r.).