NSA oddalił skargę kasacyjną właściciela kliniki stomatologicznej na decyzję Prezesa UODO

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 listopada 2025 r. oddalił skargę kasacyjną na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych nakładającą administracyjną karę pieniężną na przedsiębiorcę – właściciela kliniki stomatologicznej – za niewykonanie nakazu orzeczonego jego prawomocną decyzją.

W związku ze zgłoszonym w lipcu 2019 r. przez przedsiębiorcę naruszeniem ochrony danych osobowych Prezes Urzędu wydał decyzję, w której nakazał mu zawiadomienie osób dotkniętych tym naruszeniem o nieuprawnionym skopiowaniu ich danych osobowych przez byłego pracownika kliniki (który chciał wykorzystać te dane do celów marketingowych własnej działalności).

W toku prowadzonego przez Prezesa UODO postępowania sprawdzającego wykonanie decyzji przedsiębiorca początkowo unikał odpowiedzi na wezwania do potwierdzenia i udowodnienia wykonania tej decyzji. Następnie przedstawiał wyjaśnienia niejasne, wymijające i sprzeczne ze sobą; twierdził np., że nie wie, ilu osób dane zostały w sposób nieuprawniony ujawnione, albo że nie wie, jak wykonać nakaz Prezesa UODO. Przedsiębiorca utrzymywał nawet, że to obowiązkiem Prezesa Urzędu jest dokonanie zawiadomień osób dotkniętych incydentem, do którego doszło w klinice.

Ostatecznie przedsiębiorca przedstawił dowody wysłania 37 zawiadomień w postaci faktury zakupu 37 znaczków pocztowych i pisemne oświadczenie osoby, która – jako rzekomy pracownik poczty – pisma przedsiębiorcy skierowała do wysłania przesyłkami zwykłymi (nierejestrowanymi). Takich dowodów na prawidłowe zawiadomienie osób dotkniętych naruszeniem Prezes UODO nie mógł potraktować jako wiarygodnych, w związku z czym – za niewykonanie nakazu nałożonego prawomocną decyzją – ukarał przedsiębiorcę administracyjną karą pieniężną w wysokości 85 588 zł. Warto zauważyć, że tuż po doręczeniu przedsiębiorcy decyzji o karze przedstawił on bezsporne dowody na prawidłowe wykonanie nakazu Prezesa Urzędu – kopie pism i potwierdzeń ich wysłania pismami poleconymi. Pisma te jednakże wysłane zostały do zainteresowanych osób już po wydaniu decyzji organu nadzorczego.

Na decyzję Prezesa UODO przedsiębiorca w styczniu 2021 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. Przedsiębiorca zarzucał organowi nadzorczemu naruszenie przepisów postępowania, polegające na zaniechaniu dokonania należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skutkującym subiektywną oceną zdarzenia i nieadekwatną wysokością nałożonej finansowej kary administracyjnej.

WSA w listopadzie 2021 r. oddalił jednak skargę, wskazując, że decyzja organu nadzorczego była zgodna z prawem zarówno w przedmiocie samego naruszenia, jak i wysokości orzeczonej kary finansowej.

W związku z tym przedsiębiorca złożył skargę kasacyjną do NSA, odwołując się do tego, że przedstawił bezsporne dowody na prawidłowe wykonanie nakazu Prezesa Urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z listopada 2025 r. stwierdził jednak, że działanie przedsiębiorcy prowadzące do wykonania nakazu decyzji Prezesa UODO było spóźnione. Prezes UODO ocenia bowiem sprawę i stosuje odpowiednie środki naprawcze według stanu na dzień wydania decyzji. NSA w swoim wyroku podkreślił ponadto, że to na przedsiębiorcy spoczywał obowiązek posiadania dokumentów na okoliczność zawiadomienia o naruszeniu osób nim dotkniętych oraz obowiązek wykazania przed organem nadzorczym wykonania swojego obowiązku (co wynika z tzw. zasady rozliczalności).

Informując o tej sprawie i o tym wyroku NSA, organ nadzorczy chce zwrócić uwagę na znajdujący się w jego dyspozycji specyficzny – i jak dotąd rzadko przez niego używany – środek naprawczy, jakim jest administracyjna kara pieniężna orzekana za „nieprzestrzeganie nakazu orzeczonego przez organ nadzorczy”. Jest to środek niezależny od narzędzi, które przewidują – na wypadek niewykonania obowiązku orzeczonego decyzją administracyjną – przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym, że jest to środek zdecydowanie bardziej dolegliwy niż stosowane w egzekucji administracyjnej tzw. grzywny w celu przymuszenia, Prezes Urzędu przewiduje jego stosowanie w sytuacjach umyślnego, notorycznego lub wykazującego lekceważący stosunek do obowiązków z zakresu ochrony danych osobowych niewykonywania nakazów jego decyzji przez administratorów lub podmioty przetwarzające.

Decyzja Prezesa UODO: DKE.561.11.2020

Wyrok NSA o sygn. akt III OSK 2183/22