Prezes UODO zgłosił uwagi do projektu ustawy pozwalającej badać trzeźwość parlamentarzystów

Prezes UODO Mirosław Wróblewski zgłosił uwagi do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz ustawy o Straży Marszałkowskiej. Celem regulacji jest umożliwienie - przy użyciu urządzeń elektronicznych dokonujących pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu - przeprowadzenia badania posła lub senatora dla ustalenia zawartości w organizmie alkoholu.

Informacje o obecności alkoholu w organizmie człowieka stanowią dane osobowe dotyczące zdrowia w rozumieniu art. 4 pkt 15 RODO. Dlatego projektowane rozwiązania muszą być zgodne ze standardami przetwarzania i ochrony danych osobowych.

Opinia odnosi się do zmian ustaw: o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz o Straży Marszałkowskiej, które zakładają wprowadzenie badań trzeźwości parlamentarzystów.

Organ nadzorczy zwrócił uwagę, że administrator, który na podstawie projektowanych przepisów będzie przetwarzał dane o zdrowiu w postaci informacji o obecności w organizmie posła lub senatora alkoholu, będzie przetwarzał dane szczególnych kategorii, wskazane w art. 9 ust. 1 RODO. Wykonywanie jakichkolwiek operacji na takich danych wymaga zaś spełnienia warunków określonych w art. 9 ust. 2 RODO.

Podwyższony standard ochrony danych dotyczących informacji o stanie zdrowia jest wymagany dla przetwarzania takich danych jako wiążącego się ze zwiększonym ryzykiem naruszenia praw i wolności osób, których dane dotyczą. Ochrona danych o zdrowiu nie ma charakteru bezwzględnego, ale ich przetwarzanie może następować jedynie w ściśle określonych przypadkach dla realizacji wyłącznie niezbędnych i określonych przepisami RODO celach, a także tylko zgodnie z zasadami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych ukształtowanymi w art. 5 RODO.

Test prywatności

Prezes UODO wskazał na potrzebę objęcia projektowanych rozwiązań testem prywatności wraz z oceną skutków dla ochrony danych. Szczególnie wnikliwej analizy wymaga pozyskiwanie danych osobowych posłów i senatorów ujawniających ich stan zdrowia, ale także ich aktualny stan fizyczny czy nałogi.

Test prywatności ułatwiłby projektodawcy przeprowadzenie analizy ryzyk dla praw i wolności osób, których dane osobowe będą przetwarzane, jak również zweryfikowanie niezbędności wprowadzenia określonych rozwiązań i oceny zakresu niezbędnych danych.

Należy przypomnieć, że dyskusja na temat przetwarzania danych osobowych w trakcie przeprowadzenia kontroli trzeźwości odbyła się przy okazji nowelizacji przepisów Kodeksu pracy, kiedy to akt ten został rozbudowany m.in o przepisy art.  22^1c- 22^1g regulujące kontrolę pracowników na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w ich organizmach. Również w ustawie o Straży Marszałkowskiej w art. 50a zostały wprowadzone rozwiązania dotyczące badania funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej na zawartość w organizmie alkoholu lub na obecność w organizmie innego podobnie działającego środka. Prezes UODO wskazał, że przepisy w tych ustawach zawierają rozwiązania, pozwalające chronić dane osobowe i prywatność osób fizycznych, określają również jak takie badania mają się odbywać, aby zapewnić poszanowanie godności i intymność badanych osób.

Niezbędne zmiany

Projekt ustawy w opiniowanej wersji narusza szereg zasad określonych w art. 5 RODO.  Prezes UODO wskazał z tego względu na konieczność uzupełnienia projektu ustawy m. in. o:

• określenie, w jakim celu przeprowadzane będzie badanie i w związku z tym jakie dane osobowe posłów i senatorów będą pozyskiwane,
• uregulowanie w przepisach ustawy katalogu danych osobowych, jakie będą przetwarzane w trakcie badania,
• wskazanie procedur dokumentowania przeprowadzenia badania, warunków przechowywania dokumentacji z badania i czasu przechowywania danych,
• określenie samego sposobu przeprowadzenia badania, który powinien uwzględniać godność i prawo do intymności osoby badanej,
• wskazanie warunków technicznych, które ma spełniać urządzenie wykorzystywane do kontroli trzeźwości.

DPNT.401.401.2025